Deklaracja PIT-36 to formularz podatkowy, który wypełniają osoby zobowiązane do samodzielnego obliczania i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Dotyczy to sytuacji, w których płatnik nie odprowadza zaliczek w imieniu podatnika, a obowiązek ten spoczywa na nim samym.
Jak obliczyć dochód z zagranicy do PIT-36 z pracy najemnej ?
Rozliczanie dochodów zagranicznych w Polsce może być skomplikowane, szczególnie gdy dochody te pochodzą z różnych krajów. Kluczowym czynnikiem decydującym o obowiązku rozliczenia dochodów zagranicznych w Polsce jest tzw. rezydencja podatkowa, czyli miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów podatkowych. Jeśli podatnik ma miejsce zamieszkania w Polsce, podlega tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, co oznacza, że musi rozliczać w Polsce wszystkie swoje dochody, zarówno te krajowe, jak i zagraniczne.
Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, za osobę mającą swoje miejsce zamieszkania w Polsce uznaje się osobę, która:
- posiada centrum interesów życiowych w Polsce (na przykład ma tu rodzinę – w rozumieniu małżonka i dzieci, dom, zobowiązania finansowe) lub
- przebywa w Polsce przez co najmniej 183 dni w roku.
Spójnik „lub” oznacza, że spełnienie tylko jednego z wymienionych kryteriów wystarczy, aby mieć w Polsce „podatkowe” miejsce zamieszkania. Osoba, która nie ma tak rozumianego zamieszkania w Polsce, musi się w Polsce rozliczyć jedynie z tych dochodów, które zostały osiągnięte w Polsce.
Osoby, które posiadają w Polsce swoje podatkowe miejsce zamieszkania, są zobowiązane do rozliczenia wszystkich swoich dochodów (krajowych i zagranicznych w Polsce). Rozliczenia takiego dokonuje się na formularzu PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG. Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, jak rozliczyć dochody z zagranicy, przeliczyć je na złote oraz poprawnie wypełnić PIT-36 w zależności od kraju pochodzenia dochodu, w tym Niemiec i Holandii.

Jak przeliczyć dochód z zagranicy do PIT-36? Oraz Po jakim kursie przeliczać dochody z zagranicy?
Przepisy polskiego prawa podatkowego wymagają, aby przychody zagraniczne przeliczyć na złote polskie (PLN) po kursie średnim ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski (NBP) z ostatniego dnia roboczego, poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Ustawodawca pozwala na odliczenie od tak ustalonego przychodu:
- za każdy dzień pobytu za granicą w związku z zatrudnieniem kwoty 30% diet zagranicznych, których wysokość określa odrębne rozporządzenie,
- ryczałtowych kosztów uzyskania przychodu, na takich samych zasadach, jakie stosujemy do dochodów osiąganych w Polsce.
Rozliczając w PIT dochody zagraniczne, musimy pamiętać o zastosowaniu odpowiedniej metody unikania podwójnego opodatkowania, wynikającej z umowy bilateralnej o unikaniu podwójnego opodatkowania, zawartej pomiędzy Polską i krajem uzyskania dochodu. Należy również pamiętać, że umowa, która ma zastosowanie w naszym przypadku mogła zostać objęta postanowieniami konwencji MLI.
Jak rozliczyć dochody z Niemiec w PIT-36?
Dla dochodów osiągniętych w Niemczech zastosowanie ma tzw. metodę wyłączenia z progresją. Oznacza to, że co do zasady dochody osiągnięte w Niemczech są zwolnione z opodatkowania w Polsce, jednakże wpływają na stopę procentową podatku stosowaną do opodatkowania dochodów krajowych. Oznacza to, że dochody z Niemiec muszą zostać uwzględnione przy ustalaniu efektywnej stawki podatkowej w Polsce, choć same nie są tutaj opodatkowane.

Jak wykazać dochody z Holandii w PIT-36?
W przypadku dochodów osiąganych w Holandii obowiązuje metoda zaliczenia proporcjonalnego. Oznacza to, że dochód zagraniczny osiągnięty w Holandii jest opodatkowany w Polsce, ale podatnik może odliczyć od podatku polskiego podatek zapłacony za granicą, jednakże odliczenie to jest proporcjonalne do udziału dochodów holenderskich w dochodach ogółem. Zatem odliczenie musi z jednej strony mieścić się w limicie podatku zapłaconego w Holandii, a z drugiej nie może przekroczyć tej części podatku polskiego, która przypada na dochód holenderski.
Jak wpisać dochody z zagranicy w PIT-36?
W zależności od rodzaju dochodów oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, jaka ma zastosowanie w odniesieniu do dochodów osiągniętych w danym kraju, dochody zagraniczne trafią do różnych pól zeznania podatkowego.
W przypadku metody wyłączenia z progresją (np. Niemcy) – dochody zagraniczne trafią do jednej tylko pozycji formularza PIT-36 „Dochody osiągnięte za granicą , o które jest zwiększona podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej (przeliczone na złote)” oraz do załącznika PIT/ZG.
Natomiast dochody zagraniczne, do których ma zastosowanie metoda zaliczenia proporcjonalnego, zostaną zsumowane z dochodami polskimi z tych samych źródeł i razem z tymi dochodami polskimi, wpisane do poszczególnych rubryk zeznania PIT-36 i oczywiście do załącznika PIT/ZG.
Należy pamiętać, że do zeznania podatkowego PIT-36 należy załączyć tyle załączników PIT/ZG, w ilu krajach został osiągnięty dochód. Co ważne każdy z podatników musi załączyć swój odrębny załącznik PIT/ZG, czyli jeżeli mamy małżeństwo, które rozlicza się wspólnie w Polsce i osiągało dochody zarówno w Niemczech, jak i w Holandii, to składając PIT-36 podatnicy ci wypełnią jeden wspólny PIT-36 i załączą do niego 4 złączniki PIT/ZG – na każdy kraj i na każdego podatnika osobno.
Czy w PIT-cie wpisuje się dochód brutto czy netto?
W formularzu PIT wpisuje się dochód brutto, czyli przychód przed dokonaniem wszelkich odliczeń – najczęściej będzie to kwota wynikająca z umowy z pracodawcą, jeszcze przed naliczeniem kosztów oraz składek ubezpieczeniowych. Dochód netto – rozumiany jako kwota wypłacona na konto pracownika nie jest bezpośrednio wykazywany w formularzu. W formularzu znajdziemy jedynie kwotę tzw. podstawy obliczenia podatku – czyli dochodu po dokonaniu wszystkich możliwych odliczeń, w tym ulg podatkowych odliczanych od dochodu (istnieją również ulgi odliczane od podatku), jednakże nie jest to tożsame z pojęciem dochodu netto.

Jak wypełnić PIT-36 w przypadku emerytury z zagranicy?
Nie ma jednej prawdy uniwersalnej w odniesieniu do rozliczenia emerytur zagranicznych i za każdym razem, należy sprawdzić – kto faktycznie wypłaca nam tę emeryturę (np. czy bezpośrednio instytucje zagraniczna, czy może jakaś krajowa instytucja przejęła rolę płatnika – np. bank) oraz przeanalizować umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z danym państwem, w zakresie opodatkowania rent i emerytur. Przykładowe regulacje umów o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie emerytur:
- Umowa między Polską a Niemcami przewiduje, że emerytury i podobne świadczenia wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce, chyba że są one wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec. W takim przypadku podlegają one opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. Oznacza to, że np. emerytura z niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych będzie opodatkowana tylko w Niemczech, podczas gdy inne niemieckie świadczenia emerytalne będą rozliczane w Polsce.
- Umowa z Holandią zakłada, że emerytury, renty kapitałowe oraz świadczenia z ubezpieczenia społecznego powstałe w tym kraju mogą być opodatkowane w Holandii. W przypadku takich dochodów stosuje się metodę zaliczenia proporcjonalnego, czyli podatnik może odliczyć podatek zapłacony w Holandii od polskiego podatku w odpowiedniej proporcji.
Emerytury należy przeliczyć na złote po kursie NBP z dnia poprzedzającego dzień ich uzyskania i wykazać zarówno w sekcji dochodów, jak i w załączniku PIT/ZG. W przypadku metody zaliczenia proporcjonalnego (jak w przypadku Holandii) emerytura jest opodatkowana w Polsce, ale z możliwością odliczenia podatku zapłaconego za granicą.
Jeżeli polski bank, który przekazuje nam emeryturę zagraniczną, przejmuje obowiązki płatnika, to wystawi nam PIT-11 z tego tytułu. Jest to dla nas znak, że z dużym prawdopodobieństwem należy opodatkować tę emeryturę w Polsce.