Według najnowszych szacunków GUS, pod koniec 2024 roku poza granicami Polski przebywało czasowo około 1 mln 499 tys. obywateli Polski. To o 22 tys. więcej niż rok wcześniej, co może sugerować lekkie odbicie po okresie względnej stabilizacji. Dane pokazują jednak coś więcej niż samą skalę zjawiska – dobrze widać też, które kraje pozostają najważniejszymi kierunkami emigracji i gdzie zainteresowanie wyjazdami rośnie, a gdzie maleje.
Ilu Polaków mieszka za granicą?
Statystyki obejmują osoby przebywające poza Polską co najmniej 12 miesięcy. To ważne, bo nie chodzi o jednorazowe wyjazdy czy krótkie pobyty, ale o dłuższą emigrację czasową.
W ostatnich latach liczba Polaków mieszkających za granicą utrzymuje się w okolicach 1,5 mln osób. Dla porównania, w 2019 roku było to nieco ponad 1,6 mln, a potem nastąpiło obniżenie poziomu i stabilizacja. Oznacza to, że fala wyjazdów z wcześniejszych lat nie rośnie już tak dynamicznie jak po wejściu Polski do Unii Europejskiej, ale emigracja nadal pozostaje ważnym zjawiskiem społecznym i gospodarczym.
Gdzie wyjeżdżają Polacy? Najpopularniejsze kraje emigracji
Zdecydowana większość polskich emigrantów wybiera Europę. To około 94 proc. wszystkich długookresowych emigrantów czasowych. W praktyce oznacza to, że bliskość geograficzna, dostępność rynku pracy i istniejące społeczności polonijne nadal mają ogromne znaczenie.
Najwięcej Polaków mieszka obecnie w następujących krajach:
- Wielka Brytania – 415 tys.
- Niemcy – 407 tys.
- Holandia – 132 tys.
- Norwegia – 78 tys.
Te cztery kierunki skupiają łącznie ponad milion Polaków, czyli zdecydowaną większość osób przebywających za granicą przez dłuższy czas.
Wielka Brytania i Niemcy nadal w czołówce, ale trend się zmienia
Choć Wielka Brytania i Niemcy pozostają liderami, dane pokazują, że ich dominacja nie jest już tak silna jak kilka lat temu.
W przypadku Wielkiej Brytanii widać wyraźny spadek liczby Polaków mieszkających tam na stałe lub długoterminowo. Wpływ na to mają m.in.:
- skutki Brexitu,
- zmiany w zasadach pobytu i zatrudnienia,
- większa skłonność części migrantów do powrotu lub relokacji do innych krajów UE.
Również Niemcy, mimo bardzo silnej pozycji, notują niewielki spadek liczby polskich emigrantów. Nadal jednak pozostają jednym z najważniejszych rynków pracy dla Polaków, szczególnie w branżach technicznych, usługowych, opiece i logistyce.
Holandia zyskuje na znaczeniu
Jednym z najciekawszych trendów ostatnich lat jest wzrost znaczenia Holandii jako kierunku emigracji. To właśnie ten kraj znalazł się wśród liderów wzrostu liczby polskich emigrantów.
Rosnąca popularność Holandii może wynikać z kilku czynników:
- dużego zapotrzebowania na pracowników,
- rozwiniętego rynku pracy sezonowej i stałej,
- atrakcyjnych zarobków,
- dobrej organizacji zatrudnienia przez agencje pracy,
- relatywnie łatwego dostępu do ofert dla osób z Polski.
Dla wielu osób Holandia stała się dziś realną alternatywą dla Wielkiej Brytanii.
Szwajcaria i Norwegia też przyciągają Polaków
W danych widać również wzrost zainteresowania takimi krajami jak Szwajcaria i Norwegia. Choć skala emigracji do tych państw jest mniejsza niż do Niemiec czy Wielkiej Brytanii, są to kierunki postrzegane jako atrakcyjne finansowo.
Najczęściej decydują o tym:
- wysokie wynagrodzenia,
- stabilny rynek pracy,
- zapotrzebowanie na specjalistów i pracowników fizycznych,
- wysoka jakość życia.
To szczególnie istotne dla osób planujących emigrację zarobkową na dłużej.
Włochy tracą, a mapa emigracji się zmienia
Nie wszystkie tradycyjne kierunki utrzymują swoją pozycję. W ostatnich latach spadła liczba Polaków przebywających m.in. we Włoszech. Oznacza to, że mapa polskiej emigracji powoli się przekształca.
Jeszcze kilkanaście lat temu dominowały przede wszystkim kraje pierwszej fali wyjazdów po akcesji do UE. Dziś większe znaczenie mają:
- aktualne warunki zatrudnienia,
- poziom płac,
- dostępność mieszkań,
- bariery administracyjne,
- możliwość łatwiejszego łączenia życia rodzinnego z pracą za granicą.
źródło: Dane GUS
Co oznaczają nowe dane GUS?
Najświeższe dane GUS pokazują, że emigracja Polaków nie zniknęła, ale ma dziś inny charakter niż dawniej. Nie obserwujemy już gwałtownego odpływu, lecz raczej:
- stabilizację liczby Polaków za granicą,
- przesunięcie zainteresowania z części krajów na inne,
- większą rolę emigracji zarobkowej o bardziej przemyślanym charakterze,
- silniejsze znaczenie państw UE kontynentalnej.
To ważna informacja zarówno dla rynku pracy w Polsce, jak i dla firm działających w obszarze usług dla emigrantów, rozliczeń podatkowych, transferów socjalnych czy doradztwa legalizacyjnego.
Emigracja Polaków w 2024 roku – najważniejsze wnioski
Najważniejsze wnioski z najnowszych danych można podsumować w kilku punktach:
- za granicą przebywa czasowo około 1,499 mln Polaków,
- Europa pozostaje zdecydowanie najważniejszym kierunkiem emigracji,
- najwięcej Polaków mieszka w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii i Norwegii,
- Holandia i Szwajcaria należą do krajów, które zyskują,
- Wielka Brytania, Niemcy i Włochy notują spadki,
- emigracja z Polski nadal ma duże znaczenie, ale jej struktura wyraźnie się zmienia.
Podsumowanie
Polska emigracja wciąż jest zjawiskiem masowym, choć nie ma już tak dynamicznego charakteru jak kilkanaście lat temu. Dziś kluczowe stają się nie tylko same liczby, ale też kierunki zmian. Coraz wyraźniej widać, że Polacy szukają krajów oferujących nie tylko wyższe zarobki, ale też większą stabilność, prostsze procedury i lepsze warunki życia. Jeżeli ten trend się utrzyma, w kolejnych latach możemy obserwować dalsze przesuwanie się centrum polskiej emigracji z tradycyjnych kierunków na nowe rynki pracy w Europie.
